วิปลาส 3 (ตามระดับจิต):สัญญาวิปลาส (Sanna Vipallasa): การรับรู้หรือจำผิดพลาด.จิตตวิปลาส (Citta Vipallasa): ความคิดหรือจิตใจผิดพลาด.ทิฏฐิวิปลาส (Ditthi Vipallasa): ความเห็นหรือทัศนคติผิดพลาด.
วิปลาส 4 (ตามลักษณะของความคลาดเคลื่อน):นิจจวิปลาส: เห็นสิ่งที่ไม่เที่ยงว่าเที่ยง (เช่น < ความแก่ว่า ไม่แก่).สุขวิปลาส: เห็นสิ่งที่เป็นทุกข์ว่าสุข (เช่น ความเสื่อมว่าความเจริญ).อัตตวิปลาส: เห็นสิ่งที่ไม่ใช่ตัวตนว่ามีตัวตน (เช่น กายที่เปลี่ยนแปลงไปว่าเป็นเรา).สุภวิปลาส: เห็นสิ่งที่ไม่งามว่างาม (เช่น ร่างกายที่เน่าเปื่อยว่าเป็นของสวยงาม).
ปฏิสัมภิทาญาณ 4อัตถปฏิสัมภิทา (ปัญญาแตกฉานในอรรถ):เข้าใจความหมายอย่างลึกซึ้ง สามารถขยายความจากใจความย่อให้พิสดารได้.เห็นเหตุอย่างหนึ่ง สามารถคิดเชื่อมโยงไปสู่ผลที่จะเกิดได้.ธัมมปฏิสัมภิทา (ปัญญาแตกฉานในธรรม):เข้าใจหลักธรรม สามารถจับใจความสำคัญจากคำอธิบายพิสดารมาตั้งเป็นหัวข้อได้.เห็นผลอย่างหนึ่ง สามารถสืบสาวกลับไปหาเหตุได้.นิรุตติปฏิสัมภิทา (ปัญญาแตกฉานในภาษา/นิรุกติ):รู้ศัพท์ รู้ภาษาต่างๆ เข้าใจการใช้ถ้อยคำพูด สามารถอธิบายให้ผู้อื่นเข้าใจได้.ปฏิภาณปฏิสัมภิทา (ปัญญาแตกฉานในปฏิภาณ/ไหวพริบ):มีไหวพริบ ปฏิภาณโวหาร สามารถแก้ไขสถานการณ์เฉพาะหน้า หรือโต้ตอบได้อย่างฉับพลันและเหมาะสม.
มงคล 38 คือ หลักธรรมที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงไว้เป็นแนวทางการดำเนินชีวิตที่นำมาซึ่งความสุข ความเจริญ และความสำเร็จ ไม่ใช่เรื่องโชคลาง แต่เป็นการปฏิบัติได้จริง เริ่มตั้งแต่การไม่คบคนพาล การคบบัณฑิต การเคารพผู้ที่ควรเคารพ การดูแลครอบครัว การทำงานที่ไม่มีโทษ การละเว้นบาป จนถึงการพัฒนาจิตใจให้สงบสุข นิพพาน ซึ่งจัดเป็นขั้นบันไดตั้งแต่พื้นฐานสู่ความสูงสุด.
โพธิปักขิยธรรม 37 คือ ธรรมะ 7 หมวด รวม 37 ประการ ที่เกื้อกูลต่อการตรัสรู้ (ความหลุดพ้น) ได้แก่ สติปัฏฐาน 4, สัมมัปปธาน 4, อิทธิบาท 4, อินทรีย์ 5, พละ 5, โพชฌงค์ 7 และ มรรคมีองค์ 8 เป็นหลักปฏิบัติสำคัญในพระพุทธศาสนาที่ช่วยอบรมจิตและพัฒนาปัญญาเพื่อละกิเลสและบรรลุนิพพาน.
สัมมัปปธาน 4 คือ ความเพียรชอบ 4 ประการ ที่เป็นหลักธรรมสำคัญในพระพุทธศาสนา ประกอบด้วย สังวรปธาน (เพียรป้องกันบาปใหม่), ปหานปธาน (เพียรละบาปเก่า), ภาวนาปธาน (เพียรสร้างกุศลใหม่), และ อนุรักขนาปธาน (เพียรรักษากุศลเก่า) เพื่อนำไปสู่การดับทุกข์และบรรลุธรรม.
วิปลาส 3 (ตามระดับจิต):
ReplyDeleteสัญญาวิปลาส (Sanna Vipallasa): การรับรู้หรือจำผิดพลาด.
จิตตวิปลาส (Citta Vipallasa): ความคิดหรือจิตใจผิดพลาด.
ทิฏฐิวิปลาส (Ditthi Vipallasa): ความเห็นหรือทัศนคติผิดพลาด.
วิปลาส 4 (ตามลักษณะของความคลาดเคลื่อน):
ReplyDeleteนิจจวิปลาส: เห็นสิ่งที่ไม่เที่ยงว่าเที่ยง (เช่น < ความแก่ว่า ไม่แก่).
สุขวิปลาส: เห็นสิ่งที่เป็นทุกข์ว่าสุข (เช่น ความเสื่อมว่าความเจริญ).
อัตตวิปลาส: เห็นสิ่งที่ไม่ใช่ตัวตนว่ามีตัวตน (เช่น กายที่เปลี่ยนแปลงไปว่าเป็นเรา).
สุภวิปลาส: เห็นสิ่งที่ไม่งามว่างาม (เช่น ร่างกายที่เน่าเปื่อยว่าเป็นของสวยงาม).
ปฏิสัมภิทาญาณ 4
ReplyDeleteอัตถปฏิสัมภิทา (ปัญญาแตกฉานในอรรถ):
เข้าใจความหมายอย่างลึกซึ้ง สามารถขยายความจากใจความย่อให้พิสดารได้.
เห็นเหตุอย่างหนึ่ง สามารถคิดเชื่อมโยงไปสู่ผลที่จะเกิดได้.
ธัมมปฏิสัมภิทา (ปัญญาแตกฉานในธรรม):
เข้าใจหลักธรรม สามารถจับใจความสำคัญจากคำอธิบายพิสดารมาตั้งเป็นหัวข้อได้.
เห็นผลอย่างหนึ่ง สามารถสืบสาวกลับไปหาเหตุได้.
นิรุตติปฏิสัมภิทา (ปัญญาแตกฉานในภาษา/นิรุกติ):
รู้ศัพท์ รู้ภาษาต่างๆ เข้าใจการใช้ถ้อยคำพูด สามารถอธิบายให้ผู้อื่นเข้าใจได้.
ปฏิภาณปฏิสัมภิทา (ปัญญาแตกฉานในปฏิภาณ/ไหวพริบ):
มีไหวพริบ ปฏิภาณโวหาร สามารถแก้ไขสถานการณ์เฉพาะหน้า หรือโต้ตอบได้อย่างฉับพลันและเหมาะสม.
มงคล 38 คือ หลักธรรมที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงไว้เป็นแนวทางการดำเนินชีวิตที่นำมาซึ่งความสุข ความเจริญ และความสำเร็จ ไม่ใช่เรื่องโชคลาง แต่เป็นการปฏิบัติได้จริง เริ่มตั้งแต่การไม่คบคนพาล การคบบัณฑิต การเคารพผู้ที่ควรเคารพ การดูแลครอบครัว การทำงานที่ไม่มีโทษ การละเว้นบาป จนถึงการพัฒนาจิตใจให้สงบสุข นิพพาน ซึ่งจัดเป็นขั้นบันไดตั้งแต่พื้นฐานสู่ความสูงสุด.
ReplyDeleteโพธิปักขิยธรรม 37 คือ ธรรมะ 7 หมวด รวม 37 ประการ ที่เกื้อกูลต่อการตรัสรู้ (ความหลุดพ้น) ได้แก่ สติปัฏฐาน 4, สัมมัปปธาน 4, อิทธิบาท 4, อินทรีย์ 5, พละ 5, โพชฌงค์ 7 และ มรรคมีองค์ 8 เป็นหลักปฏิบัติสำคัญในพระพุทธศาสนาที่ช่วยอบรมจิตและพัฒนาปัญญาเพื่อละกิเลสและบรรลุนิพพาน.
ReplyDeleteสัมมัปปธาน 4 คือ ความเพียรชอบ 4 ประการ ที่เป็นหลักธรรมสำคัญในพระพุทธศาสนา ประกอบด้วย สังวรปธาน (เพียรป้องกันบาปใหม่), ปหานปธาน (เพียรละบาปเก่า), ภาวนาปธาน (เพียรสร้างกุศลใหม่), และ อนุรักขนาปธาน (เพียรรักษากุศลเก่า) เพื่อนำไปสู่การดับทุกข์และบรรลุธรรม.
ReplyDelete